دوفصلنامه پژوهشی مهرگانی- چکیده مقالات
Mehregani Mehregani
Mehregani

 


بررسی عود از جنبه‌ی ریخت‌شناسی در رسالات موسیقی قدیم ایران
نرگس ذاکرجعفری

چکیده

با مطالعه‌ی رسالات موسیقی قدیم ایران می‌توان به اهمیت و برتری عود نسبت به سایر سازها پی برد. این برتری گاهی مشخصاً با عناوینی چون «ساز کامل»، «کامل‌ترین ساز»، «شاه سازها» و «اشرف سازها» مشخص شده است. در این راستا مباحث مهم موسیقی نظری قدیم ایران از جمله استخراج نغمات و فواصل موسیقایی، استخراج ادوار و آوازات و شعبات، کوک وترها، شیوه‌ی دستان‌بندی و فنون نوازندگی بر روی ساز عود تشریح می‌شده است. در مقاله‌ی حاضر به بررسی ساز عود در مهم‌ترین رسالات موسیقی قدیم ایران و همچنین توصیف ریخت‌شناسی این ساز در این رسالات پرداخته شده است. با این که نظریه پردازان موسیقی قدیم ایران مباحث مهم موسیقی نظری خود را بر روی ساز عود شرح می‌داده‌اند، نسبت به توصیف جنبه‌های ریخت‌شناسی این ساز بی توجه بوده و اگر به تعداد وتر‌ها و دستان‌ها نیز پرداخته‌اند، این امر به منظور شرح مباحث نظری و اکوستیکی بوده است. در این راستا تنها در چند رساله نکاتی در مورد شکل ظاهری، اندازه‌ی تقریبی اجزای ساز و همچنین جنس و مواد به کار برده شده در ساز و شیوه‌ی ساخت ساز مشاهده می‌شود. نکته‌ی در خور توجه این است که رسالاتی که به جنبه‌های ریخت‌شناسی ساز توجه بیشتری داشته‌اند، از نظر مباحث نظری و اکوستیکی از اهمیت کمتری برخوردار بوده‌اند.

کلیدواژه‌‌ها
عود، ریخت‌شناسی، رسالات موسیقی قدیم ایران

 

بازگشت به فهرست


Home
AboutUs
Submission
ContactUs