دوفصلنامه پژوهشی مهرگانی- چکیده مقالات
Mehregani Mehregani
Mehregani

 


بررسی سازهای بادی در رسالات عبدالقادر مراغی
نرگس ذاکر جعفری

چکیده

در نوشتار حاضر ساختار سازهای بادی بر مبنای رسالات عبدالقادر مراغی مورد تحلیل و تطبیق قرار گرفته است. مباحث ریخت‌شناسی شامل توصیفاتی در مورد ساختمان ظاهری مانند اجزای لوله‌ی صوتی، تعداد سوراخ‌های آن، دارای فم یا زبانه بودن ساز، تعداد لوله‌های صوتی در سازهای بادی مطلق؛ اندازه‌ی تقریبی با استفاده از واحدهایی مانند گز، شبر (وجب) و قبضه (مشت)؛ و همچنین در مواردی نادر جنس به کار رفته در اجزای ساز از جنبه‌هایی هستند که به طور پراکنده از آنها سخن رفته است. عبدالقادر همچون سازهای زهی در مورد استخراج نغمات نکات بیشتری ارائه داده است، با این حال اطلاعات کاملی در این باره به دست نمی‌آید. آنچه از مطالعه‌ی این مبحث در سازهای بادی برمی‌آید نمایانگر آن است که برخی از سازهای بادی می‌توانسته‌اند نغمات گام بالقوه‌ی سامانه موسیقی خود یعنی نغمات هفده گانه‌ی گام صفی الدین و گاهی نغمات سی و پنج گانه‌ی ذی الکل مرتین یعنی دو هنگام را به اجرا در آورند. و برخی از سازها قادر به اجرای نغمات بسیار محدودی بوده‌اند. نکته‌ی در خور توجه دیگر در این راستا وجود انواع یک ساز در اندازه‌های مختلف بوده که بیانگر تنوع مناطق صوتی و کاربردهای مختلف آن ساز است. فنون اجرایی و نوازندگی از دیگر مقوله‌هایی است که در مورد برخی از سازهای این خانواده مطالبی عنوان شده است. عبدالقادر مراغی به نکاتی چون شدت دمیدن برای تولید نغمات مختلف، دمیدن به صورت منفصل یا متصل، استفاده از لب بالا یا هر دو لب، نحوه‌ی انگشت‌گذاری و گرفتن تمام یا بخشی از سوراخ‌های لوله‌ی صوتی اشاره کرده است.

کلیدواژه‌‌ها
سازشناسی، سازهای بادی، سازهای دوره‌ی تیموری، سازها در رسالات عبدالقادر مراغی.


Home
AboutUs
Submission
ContactUs