دوفصلنامه پژوهشی مهرگانی- چکیده مقالات
Mehregani Mehregani
Mehregani

 
بررسي سازهاي زهي مقيد در رسالات عبدالقادر مراغي
نرگس ذاكر جعفري
چکیده

با بررسی فصول سازشناسی سه رساله‌ی عبدالقادر مراغی می‌توان به مشخصات سازهای عصر وی دست یافت. در این نوشتار ساختار و اقسام سازهای زهی مقیّد بر مبنای رسالات عبدالقادر مراغی مورد تحلیل و تطبیق قرار گرفته است. عبدالقادر مراغی در آثارش به توصیف حدود چهل ساز پرداخته که نیمی از این سازها به خانواده‌ی سازهای زهی مقیّد اختصاص دارد. وی در این رسالات به جنبه‌های ریخت‌شناسی، فیزیولوژی و فرهنگی سازها پرداخته است. مباحث ریخت‌شناسی سازها که در رسالات عبدالقادر مطرح شده‌اند، توصیفاتی چون شکل کاسه، صفحه و دسته، دستان‌دار بودن دسته، اندازه‌ی تقریبی اجزای سازها در قیاس با سازهای دیگر و گاهی جنس و مواد به کار رفته در اجزای سازها را شامل می‌شود.
تعداد و نوع کوک وترهای سازهای زهی مقیّد از مهم‌ترین مقولاتی است که عبدالقادر به آن پرداخته و تقریباً برای تمام  سازهای این خانواده یادآور شده است. ازین رو می‌توان به اهمیت این مبحث نزد عبدالقادر مراغی پی‌برد. تعداد وترها در سازهای مختلف این خانواده دارای تنوع بسیاری بوده ولی شیوه‌ی کوک این وترها اغلب مشابه بوده است. فاصله‌ی ذی‌الاربع مهم‌ترین فاصله‌ای است که وترهای اصلی سازهای زهی مقیّد نسبت به هم کوک می‌شده‌اند و گاهی فواصل دیگر مانند فاصله‌ی طنینی نیز جزء کوک وترهای اصلی سازها محسوب می‌شده است. مباحثی چون استخراج نغمات و ادوار، فنون اجرایی و نوازندگی، جغرافیای فرهنگی و پیشینه‌ی سازها از دیگر جنبه‌هایی است که در مواردی معدود به آنها اشاراتی شده است. در این راستا مبحثی که به طور کلی از نظر عبدالقادر مغفول مانده، مراحل و شیوه‌ی ساخت سازها است.
کلیدواژه‌‌ها
سازشناسی، سازهای زهی مقیّد، سازهای دوره‌ی تیموری، سازها در رسالات عبدالقادر مراغی، رده‌بندی سازها


Home
AboutUs
CallForPApers
ContactUs